|
|
| |
Saç dökülmesine karşı, insanların varoluşundan bu yana her
dönemde tedaviler denenmiştir ve denenmeye devam edilmektedir.
Günümüze kadar kullanılan ilaçlar arasında en etkili olan ve
Amerika Birleşik Devletleri, Food and Drug Administration (FDA)
tarafından kullanılması onaylanan iki saç ilacı vardır: Minoxidil
ve Finasteride (Propecia).
|
|
MINOXIDIL
Erkek ve kadın tipi sac dökülmesi tedavisinde kullanılmak üzere 20 yıldan fazla
bir süredir üzerinde çalışılan bir ilaçtır. Damar genişletici (vazodilatör)
etkisi nedeni ile hipertansiyon tedavisinde kullanılan ve sıklıkla yan etki
olarak aşırı kıllanma yapan minoxidil bu yan etkisi nedeni ile saç dökülmesine
karşı bir ilaç olarak denenmiş ve alınan sonuçlara göre saç ilacı olarak kullanılması
onaylanmıştır.
|
|
Minoxidil bir damar genişletici olarak saçlı deriye kan akımını arttırır.
Saç dökülmesine karşı etkisinin damar genişletici olarak mı yoksa folikül üzerine
direkt etki ile mi olduğu bilinmemektedir.
Elde edilen sonuçlara göre minoxidil
etkisi değişkendir. Gençlerde, saç kaybı az olanlarda ve başın tepe bölgesinde alın
bölgesine göre daha etkilidir.
|
|
Üretici firma (Pharmacia & Upjohn) minoxidil'in alın bölgesindeki (önden başlayan)
saç dökülmelerinde değil de tepe bölgesinde daha etkili olduğunu basın bültenlerinde
ve ilaç bilgilerinde belirtmiştir.
Yine verilen bilgilerde ilacın kullanılmadan etkili
olup olamayacağının öngörülemeyeceği, herkeste etkili olamayacağı, kimsenin saçlarına
tümüyle geri kavuşamayacağı belirtilmektedir. Üretici firma'nın verdiği rakamlara göre
ilacın etkili olup olmayacağını anlamak için gereken en az süre 4 aydır.
Bu sürenin üzerindeki kullanım sonucunda ilacı kullanan erkeklerin % 26 sında orta
ve üzeri, % 33 ünde az derecede yeniden büyüme, ilaç yerine plasebo
(içinde minoxidil olmayan sıvı) kullanan erkeklerde ise % 11 orta ve
ileri derecede büyüme, % 31 az derecede büyüme olduğu üretici firma tarafından bildirilmiştir.
İlaç ile ilgili olarak verilen bilgilerde ilacın saç dökülmesini durdurup durduramayacağının
bilinemeyeceği bildirilmektedir.
Minoxidil reçetesiz olarak satılabilen bir ilaçtır. Bazı ilaçlarla birlikte, bazı
beslenme bozukluklarında, kemoterapi sırasında, hipotiroidizmde, saçlı deride
yara oluşturan hastalıklarda ve benzeri bazı durumlarda minoxidil kullanılması sakıncalı olabilir.
Bu nedenle kullanılmadan önce mutlaka bir doktora danışılmalıdır.
Eğer dört aylık kullanım süresi sonunda ilacın faydalı olduğu sonucuna varılırsa kullanım
süresi ömür boyudur, çünkü ilaç kullanıldığı sürece etkilidir.
Kullanıma ara verilirse dökülmesi duran saçlar kısa sürede dökülürler.
İstenmeyen bir etki görüldüğünde hemen doktora başvurulmalıdır.
Minoxidil piyasada % 2 ve % 5'lik konsantrasyonlarda satılmaktadır.
Kadınlar minoxidil'in % 2'lik formunu kullanabilirler.
Androgenetik alopecia'lı kadınlardaki minoxidil etkisi erkeklerdekinin aynıdır.
FINASTERIDE (PROPECIA)
Finasteride, androjenik, antiandrojenik, östrojenik, antiöstrojenik ve progestasyonel
etkisi olmayan saf bir 5-alfa redüktaz (5AR) inhibitörüdür.
5AR, testosteron'un dihidrotestosteron'a (DHT) dönüşümünü sağlayan enzimdir.5AR'ın iki izoenzim'i vardır.
|
|
Tip 1 deri, saçlı deri ve
karaciğerde yoğunlaşırken, tip 2 karaciğer, genital doku ve prostatta yoğunlaşır.
İlginç olan tip 1 saçlı deride yoğun olarak bulunurken, genetik olarak tip
2'nin olmayışı erkek tipi saç dökülmesi gelişimini önler.
|
|
|
Finasteride 5mg. (Proscar) prostat hipertrofisinde (büyümesinde) kullanılırken yan
etki olarak kıllanma yapınca saç ilacı olarak kullanılması düşünüldü ve bu konuda gerekli
çalışmalar tamamlanarak FDA'dan onay alındı ve saç ilacı olarak kullanılmaya başlandı. Saç
dökülmesi tedavisinde başlangıçta 5mg.'lık finasteride (Proscar) kullanılırken daha sonra
1mg.'lık finasteride (Propecia) kullanılmaya başlandı.
İlacı üreten firmaya (Merck & Co.) göre ilacı kullanıp fayda gören erkeklerdeki en belirgin
kazanç tepe ve arka kısımdaki saç dökülmesinin durması veya yavaşlamasıdır. İlacın alın
bölgesindeki açılmaya etkisi yoktur. Keza saçların tamamen dökülmüş olup foliküllerin
aktivitelerini yitirdiği durumlarda da ilacın etkisi yoktur. İlacın etkisi kullanıldığı
sürece görülmektedir. İlacın etkili olup olmadığına karar verilebilmesi için en az
3 aylık bir kullanım tavsiye edilmektedir. İlacın kullanılıp fayda sağlanması durumunda ömür boyu
kullanılması gerekmektedir. İlacın bırakılması durumunda kazanılan saçların, ilacın bırakılmasını
takip eden 12 ay içerisinde kaybedileceği bildirilmektedir.
|
Üretici firmanın verdiği bilgilere göre yan etki olarak ilacı kullanan erkeklerin %
2'sinden azında cinsel isteksizlik, ereksiyon sağlamada güçlük, semen miktarında
azalma bildirilmiştir.
Bu yan etkilerin ilacın alımının durdurulmasıyla ortadan kalktığı
belirtilmektedir. Genel kullanımda nadir görülen diğer yan etkiler döküntü, kaşıntı,
dudaklar ve yüzde şişme, ejakülasyon problemleri, göğüs hassasiyeti ve genişlemesi ve
testis ağrısıdır.
|
|
|
Propecia sadece erkekler tarafından kullanılabilir. Kadın ve çocuklar kullanmamalıdır.
Hamileler ise hem ilacı almamalı hem de kırılmış veya ezilmiş tabletlere dokunmamalıdır.
Erkek bir bebeğe hamile kadının, ilacı yutma veya deri yoluyla alması, erkek bebeğin cinsel
organlarında anormalliğe yol açabilir.
Propecia, prostat kanseri tarama testi olan PSA (prostat spesifik antijen)
sonucunu etkiler. Bu nedenle bu test yapılıyorsa, testi isteyen doktora propecia
kullanıldığı bildirilmelidir.
Minoxidil ve finasteride(propecia) dışında kullanılan diğer saç ilaçları:
Cyproterone Acetate ve Ethinyl Estradiol
Cimetidine
Spironolactone (Aldactone)
Topikal antiandrojenler (Estroprogestasyonel ilaçlar)
Tricomin (bakır-peptid kompleksi)
Retinol, L-cystein, gelatin
ViviScall (silikat ve özel bir deniz ekstresi içeren besin maddesi)
Topikal cyclosporine
Dabao (Çin bitki ekstresi)
Flutamide (Eulexin)
Progesteron
|
|
|
|
|
